Introducción

Obxectivos

Secuenciación de contidos

Temas transversais

Temporalización

OBXECTIVOS XERAIS

A ensinanza da Física debe contribuir a desenvolver nos alumnos e nas alumnas as seguintes capacidades:

a Comprende-los principais conceptos da Física, a súa articulación en leis, teorías e modelos, e as limitacións destes.

a Desenvolve-las habilidades de pensamento propias do método científico e adquirir destrezas investigadoras básicas, tanto de carácter documental como experimental, a través da aplicación á Física.

a Comprender que a Física é unha ciencia en evolución, polo que a súa aprendizaxe require dunha actitude tolerante, non dogmática e aberta e flexible fronte a opinións diversas.

a Valora-las contribucións da Física ó progreso da Tecnoloxía e, polo tanto, á mellora das condicións de vida da humanidade.

a Seleccionar e aplica-los coñecementos apropiados para analizar situacións relacionadas coa Física que se presentan na vida cotiá.

a Avaliar informacións procedentes de distintas fontes, para formarse unha opinión propia e crítica, e expresarse con criterio, principalmente naqueles aspectos científicos e tecnolóxicos relacionados coa Física.

a Comprender que a Física garda importantes relacións con outras áreas do saber como as Matemáticas, a Química, a Bioloxía ou a Filosofía.

SECUENCIACIÓN DE CONTIDOS

A estructura principal da Física está constituida por teorías e conceptos que configuran xeitos de interpretación do mundo que nos rodea e os fenómenos que nel ocorren.
Ademais dos contidos conceptuais, consideraremos outros referidos a destrezas, procedementos e actitudes que constitúen un conxunto de contidos transversais comúns a tódalas disciplinas científicas ou específicas da Física que se desenrolan ó longo do tratamento de toda a materia e que supoñen unha aproximación ó traballo científico e ás relacións entre a Física, a Tecnoloxía e a Sociedade.
Xunto a estes contidos procedimentais e actitudinais comúns a outras ciencias, existen tamén outros transversais que son máis relevantes por motivos científicos, económicos, históricos ou medioambientales; e que iremos desenrolando ó longo das diferentes unidades.
Polo que respecta ó bloque denominado "A construcción da Física", será desenrolado na primeira unidade e, nas demais, de forma transversal. Así, a través das experiencias de laboratorio, o alumnado porá en práctica procedementos propios do traballo científico e desenrolará actitudes relacionadas con éste. Os contidos referentes ás influencias mutuas Física-Tecnoloxía - Sociedade, tamén serán desenrolados de forma transversal ó final de cada unha das unidades didácticas.
Respecto ós contidos actitudinais, expoñerémolos en conxunto no derradeiro bloque da materia.

UNIDADE I: “Interacción gravitatoria”

Contidos conceptuais

• Revisión dos conceptos básicos da cinemática e da dinámica.
• Momento dunha forza respecto dun punto.
• Momento angular: a súa conservación. Forzas centrais.
• Leis de Kepler.
• Teoría da gravitación universal.
• Campo gravitatorio. Intensidade do campo gravitatorio.
• Campo gravitatorio orixinado por varias masas puntuais: principio de superposición.
• Forzas conservativas. Enerxía potencial gravitatoria. Potencial gravitatorio.
• Campo gravitatorio terrestre: intensidade de campo e potencial gravitatorio.
• Teorema de Gauss: campo e potencial eléctrico creado por distribucións continuas de masa.
• Aplicación a satélites e foguetes:
  1. Velocidade de escape dun foguete.
  2. Satélites artificiais: velocidade orbital; enerxía orbital; satélites xeoestacionarios.

Contidos procedementais

• Realización de informes e debates, dun xeito fundamentado e consultando diversas fontes de información sobre:
  1. Colocación de satélites en órbita.
  2. Viaxes interplanetarias.
  3. Orixes e compoñentes do cosmos.
• Resolución de exercicios e problemas sobre:
  1. Dinámica do movemento curvilíneo aplicado ó seo do campo gravitatorio.
  2. Conservación do momento angular en movementos no seo do campo gravitatorio.
  3. Movementos de satélites en órbitas circulares.
  4. Variación enerxética no seo de campos gravitatorios.
  5. Velocidade de escape de foguetes.
  6. Cálculo de campos e potenciais gravitatorios creados por distribucións discontinuas de masa.
• Realización e interpretación de gráficas de enerxía potencial coa distancia e do potencial gravitatorio coa distancia.
• Expresión correcta das magnitudes (escalares e vectoriais), tanto no referente ós seus valores como ás súas unidades.
• Obtención da expresión do campo gravitatorio a partir do teorema de Gauss para sistemas continuos coa simetría axeitada.

UNIDADE II: “Interacción electromagnética”

Contidos conceptuais

• Lei de Coulomb.
• Campo creado por un elemento puntual en repouso: interacción eléctrica.
• Estudio do campo eléctrico: intensidade de campo eléctrico. Principio de superposición.
• Potencial eléctrico: relación coa intensidade de campo.
• Teorema de Gauss. Campo eléctrico creado por un elemento continuo de carga en repouso: esfera, fío e placa.
• Capacidade dun conductor. Condensadores. Asociación de condensadores. Enerxía almacenada nun condensador.
• Magnetismo e imáns.
• Definición do campo magnético: forza de Lorentz. Aplicacións.
• Forzas sobre cargas móbiles situadas en campos magnéticos. Forzas magnéticas sobre correntes eléctricas.
• Campos magnéticos creados por cargas en movemento. Lei de Ampère.
• Interaccións magnéticas entre correntes paralelas.
• Inducción electromagnética. Experiencias de Faraday e Henry.
• Leis de Faraday e Lenz
• .Producción de correntes alternas.
• Impacto medioambiental da enerxía eléctrica.

Contidos procedimentais

• Descrición gráfica e analítica de campos eléctricos sinxelos.
• Obtención da expresión do campo eléctrico para sistemas de cargas con simetría axeitada a partir do teorema de Gauss.
• Obtención da expresión do campo magnético para sistemas de correntes con simetría axeitada mediante o teorema de Ampère.
• Formulación rigorosa das leis de Laplace, Lenz e Faraday.
• Resolución de problemas sobre:
  1. Cálculo de campos e potenciais eléctricos creados por distribucións discontinuas de carga.
  2. Cálculo de campos magnéticos creados por distribucións sinxelas de correntes.
  3. Movementos de cargas no seo de campos eléctricos e magnéticos.
  4. Accións entre correntes.
  5. Correntes inducidas.
• Expresión correcta das magnitudes no que se refire ós seus valores e ás súas unidades.

UNIDADE III: “Vibracións e ondas”

Contidos conceptuais

• Movemento vibratorio harmónico simple: elongación, velocidade e aceleración.
• Dinámica do movemento harmónico simple.
• Enerxía dun oscilador harmónico.
• Aplicación ó pendulo simple e ó resorte elástico.
• Movemento ondulatorio. Tipos de ondas.
• Magnitudes características das ondas. Función de onda harmónica unidimensional.
• Principio de Huygens: reflexión e refracción. Ángulo límite e reflexión total.
• Estudio cualitativo dos fenómenos de superposición de ondas: interferencia, ondas estacionarias e difracción.
• Polarización.
• Ondas sonoras. Velocidade de propagación. Eco e reverberación.
• Ultrasóns. Aplicacións.
• Contaminación acústica.

Contidos procedementais

• Formulación rigorosa dos diferentes conceptos traballados nesta unidade como: amplitude, período, frecuencia, onda, frente de onda, velocidade de fase...
• Observación e interpretación da propagación de ondas en diferentes medios líquidos, manexando a cubeta de ondas.
• Resolución de problemas sobre:
  1. Deducción da ecuación de propagación dunha onda unidimensional.
  2. Cálculo dos diferentes parámetros que caracterizan a unha onda.
• Explicación, con termos científicos, de diferentes fenómenos:
  1. Reflexión, difracción e refracción.
  2. Superposición de ondas e interferencias.
  3. Polarización.
  4. Eco e reverberación.

UNIDADE IV: “Óptica”

Contidos conceptuais

• Natureza da luz. Natureza das ondas electromagnéticas. Espectro electromagnético.
• Propagación da luz: reflexión e refracción. Dispersión lumínica.
• A aproximación da óptica xeométrica.
• Dioptrio esférico e dioptrio plano. Espellos e lentes delgadas.
• O ollo humano. Defectos.
• Sistemas ópticos: principais aplicacións médicas e tecnolóxicas.
  

Contidos procedementais

• Elaboración de diagramas de raios e aplicación das ecuacións do constructor de espellos e do constructor de lentes, en sistemas ópticos sinxelos.
• Realización de montaxes de instrumentos ópticos para a realización dunha acción concreta.
• Resolución de problemas para calcular tamaños das imaxes e distancias características para os diferentes elementos e sistemas ópticos a partir do tamaño e da posición do obxecto.
• Explicación da estructura básica dos instrumentos ópticos máis usuais (lupa, microscopio, telescopio, anteollo, cámara fotográfica) e resolución de problemas sinxelos de aplicación.
• Expresión correcta de magnitudes no que se refire ós seus valores e ás súas unidades.

UNIDADE V: “Introducción á Física moderna”

Contidos conceptuais

• Insuficiencia da Física Clásica.
• A relatividade especial de Einstein: masa e enerxía.
• Lei de Planck. Efecto fotoeléctrico. Efecto Compton.
• Dualidade onda-corpúsculo. Principio de incerteza.
• Cuantización da enerxía. Niveis enerxéticos.
• Física nuclear: composición e estabilidade dos núcleos. Radioactividade: natural e artificial.
• Desintegracións e transformacións nucleares.
• Velocidade de desintegración radioactiva. Actividade radioactiva.
• Defecto de masa. Enerxía de enlace nuclear. Estabilidade nuclear.
• Reaccións nucleares. Fisión e fusión nuclear.
• Usos da enerxía nuclear.
• Partículas elementais: quarks e leptóns.

Contidos procedimentais

• Explicación cualitativa pero con rigor científico, das hipóteses de Planck, Einstein e De Broglie.
• Explicación cualitativa dos postulados básicos da teoría da relatividade espacial e algunhas das súas consecuencias.
• Explicación cualitativa da constitución do núcleo.
• Explicación cualitativa das reaccións nucleares e das leis que as rexen.
• Resolución de problemas sobre:
  1. Cálculo de lonxitudes de onda asociada a unha partícula móbil.
  2. Efecto fotoeléctrico, efecto Compton e series espectrais do hidróxeno.
  3. Cálculo de masas, enerxías e velocidades de partículas no marco da teoría da relatividade.
  4. Contracción de lonxitudes e dilatación de tempos no marco da teoría da relatividade.
  5. Desintegracións nucleares que impliquen o cálculo dos productos dunha desintegración, constantes radiactivas, períodos de semidesintegración, vidas medias e actividades radiactivas.
  6. Reaccións nucleares mediante a aplicación das leis de conservación da carga e da masa.
• Busca de información sobre:
  1. O problema dos residuos radiactivos.
  2. Centrais nucleares no mundo e en España.
  3. A coxeración termoeléctrica: aforro enerxético e aforro económico.
  

TEMAS TRANVERSAIS

A mellor forma de incorporar os temas transversais na materia de Física é, de xeito xeral, por medio de lecturas e traballos complementarios ó remata-las unidades ou os núcleos pertinentes. Tamén se poderán introducir comentarios, suxerencias ou exercicios no desenrolo de cada unidade se se estima convinte.
De tódolos xeitos, é preciso recordar que non é posible tratar tódolos temas transversais son forzar seriamente os contidos da materia. Daqueles temas transversais que poidan ser tratados con coherencia, algúns poderán ser tratados con maior intensidade ca outros.

• Educación moral e cívica: trátase de reflexionar sobre o papel da ciencia na sociedade como motor do cambio social e do coñecemento científico e tecnolóxico. Por exemplo, plantexa-lo problema da fame no mundo e o do deterioro medioambiental instando ó ser humano a solucionar eses problemas coas ferramentas de que dispón gracias á ciencia.
• Educación para a paz: fomentando o diálogo e o contraste de opinións ordenado; suxerindo de traballos en equipo para fomenta-lo espírito de cooperación. Por exemplo, no caso de Física Nuclear, comenta-los efectos devastadores do emprego de determinados desenrolos tecnolóxicos nas guerras como a Segunda Guerra Mundial.
• Educación ambiental: trátase a través de comentarios sobre a contaminación acústica, electromagnética e nuclear e tamén con propostas de traballos de investigación das mesmas, sobre a súa influencia na calidade de vida.
  Plantexarase tamén a importancia do aforro enerxético e o uso eficiente da enerxía.
• Educación para a saúde: fomentando o uso apropiado dos materiais de laboratorio para previr riscos de accidente ou enfermidade producidos pola manipulación inadecuada de productos ou instrumentos. Tamén, por exemplo, na unidade de Ondas, recordarlles que a exposición excesiva á luz do Sol pode ter efectos nocivos. No tema de Física Nuclear, recorda-la necesidade dunha axeitada ventilación das vivendas para minimiza-la presencia de radón nelas...
• Educación para o consumo: valorando a contribución das novas tecnoloxías na fabricación de productos menos contaminantes ou con residuos reciclables; a posibilidade de uso de enerxías limpas e renovables para a conservación e rexeneración do medio ambiente...
• Educación para a igualdade entre os sexos: naquelas unidades nas que se dispoña de exemplos, como en Física Nuclear con Marie Curie ou Irene Curie, valorarase o papel da muller no desenrolo da Ciencia, a través de comentarios sobre a súa vida e a súa obra. Non se utilizarán expresións sexistas e, cando se faga, tratarase de correxilas.

TEMPORALIZACIÓN

A temporalización dos contidos correspondentes á materia de Física de 2º Bacharelato está feita de xeito teórico, contando que tanto o profesor ou profesora coma os alumnos e as alumnas traballen xuntamente dando o maior rendemento posible pois a materia a desenrolar é moi ampla. Tamén inflúe o calendario escolar, que ano a ano vai variando. Facémola considerando 29 semanas de clase, aínda que o tempo dispoñible pode ser menor. É a seguinte:

Unidade I: 6 semanas

Unidade II: 7 semanas

Unidade III: 6 semanas

Unidade IV: 5 semanas

Unidade V: 5 semanas

Unidade VI: Non lle asignamos unha temporalización concreta pois é o bloque correspondente ás actitudes, valores e normas e deben ser desenrolados ó longo de todo o curso, en tódalas unidades didácticas.

METODOLOXÍA

É difícil cos alumnos e alumnas que cursan estudios de Bacharelato presenten características psicopedagóxicas uniformes. Para algún deles e delas, o bacharelato constituirá a súa derradeira etapa de estudios antes de incorporarse á vida laboral; para outros e outras, será un paso ordenado hacia estudios superiores; por iso, os intereses dun e doutros e doutras serán moi distintos.
A metodoloxía didáctica do bacharelato favorecerá a capacidade do alumnado para aprender por si mesmo ou mesma, para traballar en equipo e para aplica-los métodos apropiados de investigación.
Algúns dos principios metodolóxicos que imos ter en conta son:
Facilita-la construcción de aprendizaxes significativas mediante actividades de ensino-aprendizaxe que permitan o establecemento de relacións sustantivas entre os coñecementos, as experiencias e as ideas previas e as novas aprendizaxes.
O proceso de ensino-aprendizaxe debe garanti-la funcionalidade das aprendizaxes, é dicir, debe asegurar que o aprendido poida ser utilizado nas circunstancias reais nas que o precise o alumnado.
O proceso de ensino-aprendizaxe debe reforza-la adquisición de destrezas sen darlles un papel secundario.
É sumamente importante crear un clima de aceptación mutua e cooperación que favoreza as relacións entre iguais, a coordinación de intereses e a superación de calquera tipo de discriminación a través de actividades para traballar en equipo.
O alumnado debe ser consciente de que os modelos cognitivos sobre a realidade son susceptibles de cambios e melloras. En Física, nada queda establecido definitivamente do mesmo xeito que noutras ciencias. A evolución dos coñecementos científicos ten carácter tentativo e de constante investigación do mundo físico a través de teorías e modelos que van perfeccionándose e sucedéndose uns a outros. Do mesmo xeito, o acceso á aprendizaxe dos coñecementos científicos acádase a través dunha remodelación de conceptos previos que nalgúns casos foron imprecisos e erróneos.
Como estratexias metodolóxicas básicas:

a Partirase de problemas ou cuestións próximas ó entorno, procurando que sexan motivadoras.
a As actividades deben ter potencialidade para desencadear procesos de aprendizaxe significativo.
a Terase en conta os esquemas de pensamento e as concepcións do alumnado, favorecendo o traballo deles mesmos e mesmas e a autonomía na aprendizaxe.
a Favorecerase o traballo cooperativo, o intercambio entre iguais e a reflexión sobre o propio proceso de aprendizaxe, para que se sintan responsables dela.

Temos que ter en conta que o alumnado chega a 2º Bacharelato cunha certa bagaxe conceptual,
manipulativa e experimental. Ademais, posúen maior grao de madurez e esto se traduce no uso e desenrolo progresivo de determinadas ferramentas intelectuais como:
a maior capacidade de abstracción e razoamento lóxico; polo tanto, poden operar sobre obxectos non presentes fisicamente e con propiedades non observables directamente;
a maior capacidade para establecer e interpretar relacións funcionais en forma matemática;
amaior desenrolo do razoamento hipotético-deductivo, o que posibilitará a construcción de teorías e a educción de consecuencias.

**RECURSOS E ACTIVIDADES

Todo recurso é un instrumento do cal o seu uso debe estar de acordo cos obxectivos, as orientacións metodolóxicas e de avaliación que se propoñan.
Algúns recursos e actividades-tipo poden ser:

2 Lectura de textos históricos e científicos para introducir situacións-problema, para suxerir solucións, estratexias...
2 Cuestionarios de preguntas e análise de problemas concretos ó iniciarmos un tema, como motivación e para coñecer e discuti-las ideas previas.
2 Lectura de revistas e xornais, para amosa-la incidencia e as relacións co contexto social do coñecemento científico, como fonte de dúbidas e problemas.
2 Exposicións do profesor ou profesora, contempladas como un instrumento máis e usándose de modo axeitado.
2Cuestionarios-guía como guión na resolución de problemas especialmente en momentos de maior carga conceptual e desenrolos máis formais.
2 Actividades destinadas á recollida de información empírica: manexo de bibliografía, actividades de laboratorio... Estas actividades non deben ser consideradas como anexos, separadas do curso normal da clase, senón entroncadas nun enfoque máis amplo dentro do modelo proposto.
2 Elaboración de informes polos alumnos e alumnas sobre as conclusións obtidas ó final dunha investigación ou dun tema, criticando a forma de traballo.
2 Resolución e plantexamento de problemas de aplicación presentados cun enunciado aberto que favoreza unha actitude reflexiva e investigadora e evite o uso de “receitas”. A resolución destes problemas debe contempla-lo seu estudio cualitativo, a súa formulación precisa, a emisión de hipóteses, a elaboración de estratexias previas á resolución e a resolución propiamente dita.
2 Outros recursos e actividades:
* uso de diapositivas e transparencias, para plantexar problemas e extraer conclusións
* uso do vídeo e a T.V. como actividade funcional para xerar conflictos
* uso do ordenador para presentar informes (procesador de textos); buscar datos e documen-
tación (base de datos); manexar datos experimentais (follas de cálculo)...

AVALIACIÓN

A avaliación é un compoñente básico do proceso de ensino-aprendizaxe. O sistema educativo tenta dar resposta e cabida a tódolos alumnos e alumnas e, polo tanto, ten que ter en conta as súas capacidades, intereses, habilidades e necesidades. Todo esto está concretado no deseño curricular que é aberto e flexible e debe contempla-la realidade do alumnado.
As fases do proceso avaliador están relacionadas cos diferentes momentos do proceso de ensino-
aprendizaxe.
A avaliación inicial antes de comezar cada unidade ou cada bloque, para poder explora-los coñecementos previos dos alumnos e das alumnas, a súa destreza na aplicación de técnicas matemáticas, actitudes persoais diante das disciplinas científicas...
A avaliación continua, para observar e valora-los logros acadados polo alumnado e tamén para adecua-la metodoloxía e as programacións.
A avaliación sumativa, para informarse sobre os graos de aprendizaxe acadados polo alumno e pola alumna ó final de cada unidade ou bloque e ó final do curso. Así, valorarase o nivel de consecución dos contidos estudiados e o nivel de destreza acadado nas técnicas e nos procedementos practicados.
Os tres tipos de contidos (conceptuais, procedementais e actitudinais) esixen distintas formas e
instrumentos de avaliación.
Así, as cuestións sobre contidos conceptuais, poden referirse a plantexamentos de hipóteses, aplicación de leis, resolución de problemas...
Para os contidos procedementais pedirase ós alumnos e ás alumnas que xustifiquen como farían comprobacións concretas no laboratorio; que representen graficamente datos para verificar determinadas leis...
Para os contidos actitudinais, proporanse cuestións nas que se relacione a ciencia coa tecnoloxía e a sociedade, por exemplo.
Farase unha avaliación inicial ó comezo do curso e, opcionalmente, ó comezo de cada un dos bloques temáticos fundamentalmente para saber desde onde teremos que partir. As probas de avaliación inicial faranse principalmente sobre contidos conceptuais referidos a ideas previas da materia que se impartirá en 2º de Bacharelato.

1INSTRUMENTOS DE AVALIACIÓN

a Probas tipo test: para a avaliación inicial co fin de facer unha sondaxe sobre ideas previas ou preconceptos.
aResolución de problemas de enunciados abertos ou pechados (para a comprensión de conceptos básicos por parte dos alumnos ou alumnas)
a Avaliación de traballos de laboratorio, calificando unha serie de aspectos (coñecidos previamente polo alumnado) despois de observar e comproba-la actividade dos alumnos e das alumnas no laboratorio.
a Realización de exames ou probas escritas (unha ou dúas por avaliación).
a Exposicións por escrito dos puntos importantes de modelos e teorías.
a Obtención de información durante o proceso de ensino-aprendizaxe:
I. observación directa de hábitos de traballo, de interese no traballo; de autoconfianza e respecto polos demais e as súas ideas; coidado e respecto polo material de clase e de laboratorio...
II. avaliación de actividades de traballos grupais, postas en común...
III. avaliación de actividades individuais.

Calquera das actividades realizadas na clase ou fóra dela poden ser avaliadas, de xeito que os
alumnos e as alumnas se acostumen a que o traballo de cada día é parte do proceso avaliativo, o que esixe un traballo cotián. Toda a información obtida no proceso avaliativo implica unhas accións referidas ó conxunto dos elementos implicados na acción avaliativa, que se reflexarán na atención ás deficiencias detectadas na formación dos alumnos e das alumnas. Destacaremo-los logros acadados en relación coa situación de partida, vendo os fallos e o xeito de superalos.

	CONTIDOS MÍNIMOS

Dado que ó final desta etapa os alumnos e as alumnas teranse que enfrontar a unha Proba de Acceso á Universidade, os contidos mínimos da materia son os propostos polo grupo de traballo que desenrola as probas das PAAU. 

CRITERIOS DE AVALIACIÓN

Dado que tódolos alumnos e alumnas que cursan 2º de Bacharelato terán que face-la proba de aptitude para acada-lo título de Bacharelato, este Departamento supón que os criterios de avaliación que aparecen no decreto, servirán como base para a realización e corrección de dita proba.

Este Departamento acordou que estes criterios de avaliación representan os mínimos da asignatura para poder superala.

AUtiliza-los procedementos apropiados na resolución de problemas de tipo físico. Interpreta-los resultados obtidos e expresalos empregando as unidades e número de cifras significativas adecuado.

O alumno ou a alumna será capaz de :
a Coñece-la importancia do método científico, aplicándoo a problemas prácticos.
aAcotar claramente os problemas explicitando as condicións que van a considerar.
a Utilizar correctamente as unidades do Sistema Internacional ó calcula-las magnitudes pedidas co número de cifras significativas axeitado.
a Saber interpretar correctamente os resultados obtidos nos problemas, para que sexan coherentes.
a Mostrar actitudes asociadas a un bo traballo científico, como informarse ben e afrontar con flexibilidade e apertura mental as novas ideas.

A Comprender e aplica-las leis de Kepler para calcular diversos parámetros relacionados co movemento dos planetas. Utiliza-la lei da gravitación universal para determinar características gravitacionais da Terra e dalgúns corpos celestes.

O alumnado será capaz de:
a Coñece-la importancia das ideas de Copérnico e Galileo e valora-la incidencia histórica das devanditas ideas.
a Coñecer e interpretar correctamente as leis de Kepler.
aComprende-lo concepto de acción a distancia e aplica-los distintos conceptos que describen a interacción gravitatoria (campo, enerxía e forza) a casos de interese como a determinación de masas de corpos celestes ou o tratamento da gravidade terrestre.

ACalcular, aplicando as leis da dinámica e a conservación da enerxía, os principais parámetros dun satélite en órbita circular, a velocidade necesaria para que chegue ó infinito ou estimar con qué velocidade se debeu lanzar para acada-la órbita.

O alumno e a alumna serán capaces de:
a Coñece-la importancia das leis gravitacionais no lanzamento de satélites artificiais.
a Saber aplica-los coñecementos teoricamente adquiridos nesta unidade á resolución de problemas de satélites e corpos celestes: velocidade de escape, velocidade orbital, período orbital, enerxía na órbita... analizando rigorosamente os resultados obtidos.
aValora-lo papel dos modelos cosmolóxicos no desenrolo da Física.

ACoñece-los conceptos de campo conservativo e a súa función potencial. Determina-la intensidade e o potencial do campo gravitatorio orixinado por sistemas de masas puntuais ou esféricas e do campo eléctrico orixinado por sistemas de cargas puntuais en repouso. Aplica-lo teorema de Gauss para predici-la intensidade do campo eléctrico orixinado polas distribucións continuas de carga estudiadas.

O alumnado será capaz de:
a Comprende-lo concepto de acción a distancia e os conceptos de campo gravitatorio e eléctrico, así como os de potencial gravitatario e eléctrico.
a Resolución de problemas de cálculo de campos (gravitaatorio e eléctrico) e de potenciais (gravitatorio e eléctrico) para sistemas de masas ou cargas puntuais en repouso.
a Ter claras as diferencias e as analoxías entre campo gravitatorio e eléctrico.
a Comprende-lo teorema de Gauss e as súas limitacións nas condicións no que se estudia neste curso. Aplicalo ó cálculo de campos gravitatorio e eléctrico para distribucións continuas de masa de simetría simple: esferas, fíos e placas.

A Calcula-los campos creados por correntes, e as forzas que actúan sobre elas ou sobre cargas puntuais no seo de campos magnéticos uniformes, xustificando o fundamento dalgunhas aplicacións de interese.

O alumnado será capaz de:
a Comprende-lo concepto de acción a distancia e utiliza-lo concepto de campo para determinar campos magnéticos producidos en situacións sinxelas (imáns, correntes rectilíneas ou circulares, solenoides).
a Calcula-las forzas que aparecen sobre cargas eléctricas (en repouso ou en movemento) e sobre correntes que se atopen no seo dun campo magnético uniforme.
a Diferenciar claramente os campos gravitatorio, eléctrico e magnético.
a Explicar razoadamente o fundamento dalgunhas aplicacións tecnolóxicas como os electroimáns, o movemento de "haces" de electróns nun tubo de televisión.

AAnaliza-lo fenómeno da inducción electromagnética, aplica-la lei de Lenz e a lei de Faraday e establece-los factores dos que depende a corrente xerada nun circuito..

O alumno ou a alumna serán capaces de:
a Saber aplicar correctamente as leis de Faraday de Lenz en casos sinxelos.
aComprende-lo fundamento da xeración de corrente alterna analizando os factores que a modifican.
a Analiza-la aplicación da inducción electromagnética en xeradores, motores ou transformadores eléctricos.
a Argumentar (apoiándose en feitos, recurrindo a un nº de datos axeitado, buscando os pros e os contras, aludindo ás razóns doutros...) sobre as melloras e os problemas que se producen nas aplicacións da corrente eléctrica na mellora das condicións de vida e os custos das incidencias inherentes sobre o medio ambiente e a saúde.

A Determinar e avalia-los parámetros básicos do oscilador harmónico, analizando as consideracións cinemáticas, dinámicas e enerxéticas que o caracterizan, e aplica-las ó estudio do resorte elástico e do péndulo.

O alumnado será capaz de:
a Deduci-los valores da amplitude, período, frecuencia e enerxía almacenada cando unha partícula realiza un movemento vibratorio harmónico simple. Calcular velocidades, aceleracións e forzas no movemento harmónico simple.
a Coñecer e diferencia-las características dos péndulos simple e físico.
a Calcular lonxitudes equivalentes (reducidas) dun péndulo físico.

ACoñece-la función matemática que describe a unha onda harmónica unidimensional. Deducir, a partir dela, os valores das principais magnitudes que interveñen nos fenómenos ondulatorios. Xustifica-los fenómenos da reflexión e da refracción aplicando o principio de Huygens.

Os alumnos e as alumnas serán capaces de:
a Sabe-las características máis destacadas dos movementos ondulatorios.
a Deduci-los valores da amplitude, período, frecuencia, lonxitude de onda, velocidade... a partir dunha ecuación de onda dada.
a Saber escribi-la ecuación dunha onda a partir das magnitudes que a caracterizan.
a Explica-la natureza do que se propaga nun movemento ondulatorio.
a Relaciona-la amplitude da onda coa súa intensidade.
a Coñecer e interpreta-los fenómenos de difracción, reflexión e refracción utilizando o principio de Huygens.
a Asocia-lo que perciben cos sentidos con aquello que estudian de xeito teórico.

A Valora-las explicacións dos modelos ondulatorio e corpuscular sobre a natureza da luz, e interpreta--los fenómenos relacionados coa súa propagación. Xustificar algúns fenómenos ópticos sinxelos de formación de imaxes por espellos e a través de lentes delgadas e relacionalos con sistemas ópticos de interese, valorando as súas aplicacións médicas e tecnolóxicas.

O alumno ou a alumna será capaz de:
a Diferenciar claramente os modelos corpuscular e ondulatorio da luz, xustificando en que se basea cada un deles.
a Coñece-los fenómenos de reflexión e refracción da luz e as leis que os rexen.
a Coñece-las características dos espellos, dos dioptrios e das lentes delgadas.
a Utilizando a aproximación da óptica xeométrica, reproducir-la formación de imaxes en dioptrios, espellos e lentes delgadas sobre o papel.. Realizar tamén cálculos de distancias focais, distancias obxecto e imaxe, tamaños de imaxes e obxectos e potencia das lentes delgadas.
a Identificar e interpretar aplicacións tecnolóxicas e médicas das ondas electromagnéticas.

AAnaliza-las bases experimentais e teóricas, discrepantes coa Física Clásica, que levaron ó xurdimento da Física Moderna. Coñece-los seus principais conceptos: dualidade onda-corpúsculo, principio de incerteza, cuantización da enerxía e relación entre masa e enerxía. Aplicalos á resolución de problemas e cuestións.

O alumnado será capaz de:
a Comprende-las experiencias que levaron a unha nova interpretación da natureza onde os electróns, fotóns... non son nin ondas nin partículas (segundo a noción clásica), senón “obxectos novos” cun novo comportamento (comportamento cuántico) e que precisamos novas leis (ecuación de Planck; relacións de indeterminación; hipótese de De Broglie...) para describilos.
a Manexar abstractos nos que contraste as súas prediccións segundo a Mecánica Clásica coas conclusións formuladas pola teoría da Relatividade e da Mecánica Cuántica.
a Aplica-los coñecementos teoricamente adquiridos á resolución de cuestións teóricas sobre a materia e a problemas (lonxitudes de onda asociadas, frecuencias de radiacións, efecto fotoeléctrico, efecto Compton...)
a Coñece-los principios da relatividade especial e da mecánica cuántica.

A Predeci-la enerxía de enlace e o defecto másico de núcleos atómicos. Comprende-las reaccións nucleares de desintegración, fisión e fusión, e calcula-la enerxía e variación de masa asociadas a estes procesos. Analiza-las súas principais aplicacións tecnolóxicas e explicar fenómenos naturais relacionados con eles.

Os alumnos e as alumnas serán capaces de:
aComprende-la necesidade dunha nova interacción para xustifica-la estabilidade dos núcleos a partir das enerxías de enlace e os procesos enerxéticos vinculados á radioactividade e ás reaccións nucleares.
a Identificar e calcula-la equivalencia masa-enerxía nas reaccións nucleares.
a Resolver problemas de cálculo de variacións de masa e enerxía asociada ás reaccións nucleares.
a Aplicar estes coñecementos a temas de interese como a contaminación radioactiva, as bombas e os reactores nucleares e os isótopos radioactivos e as súas aplicacións, para facer unha análise e unha valoración crítica.
a Resolver problemas de desintegracións nucleares (cálculo de períodos de semidesintegración, cantidades de substancia desintegradas, tempo que tarda en desintegrarse unha determinada cantidade dunha determinada substancia radioactiva...)

A Aplica-los coñecementos da Física á realización axeitada das actividades experimentais propostas ó longo do curso.

Con este criterio trátase de verificar se o alumnado aplica os coñecementos adquiridos ó longo do curso nas actividades experimentais en canto a normas de utilización do material de laboratorio, actitude na aula e no laboratorio, realización de cálculos aplicando as leis correspondentes...

A Analiza-las interrelacións que nos contidos deste curso se dan entre a Ciencia, a Tecnoloxía e a Sociedade.

Este criterio trata de verificar se os alumnos e as alumnas relacionan os coñecementos adquiridos en Física e Química con outros contidos desenrolados noutras disciplinas; para que non crean que son coñecementos illados que soamente precisan para esta disciplina e poidan aplicalos non soamente en clase de Física e Química.

	ALUMNOS E ALUMNAS COA FÍSICA E QUÍMICA PENDENTE DE 1º BACHARELATO

O Departamento de Física e Química facilitará ó alumnado coa Física e Química de
1º Bacharelato pendente boletíns de exercicios, cuestións teóricas e problemas para que preparen a materia. Estes boletíns estarán baseados nos contidos desenrolados no curso anterior reflectidos no Proxecto Curricular de Bacharelato.
                               Realizarase un exame escrito por avaliación nas datas propostas pola Comisión de Coordinación Pedagóxica. O alumno e a alumna superarán a materia cando obteñan unha calificación mínima de 5 nestes exames.
                               Dado que non é posible dispoñer de horas de recuperación que non coincidan coas horas non lectivas do alumnado, o Departamento de Física e Química disporá, de xeito xeral dun recreo á semana para aclarar dúbidas correspondentes a cada avaliación.
                               No caso de que o alumnado non supere a materia pendente deste xeito “parcial”, terá dereito a unha proba extraordinaria no mes de maio  e outra en setermbro.
                               A distribución da materia é a mesma que ó longo do curso de 1º Bacharelato; é dicir, tres unidades por avaliación.

	LIBROS DE TEXTO

O Departamento non marca libro de texto. Soamente, recomendaremos ó alumnado libros de diferentes editoriais para que poidan preparar ben esta asignatura.

A Xefa do Departamento

Ana Mª Sánchez Expósito

(Volver á páxina principal)